DOA Depozito Sistemi, depozito kapsamındaki içecek ambalajlarının tüketici tarafından iade edilmesini, depozito bedelinin geri alınmasını ve ambalajların geri kazanım sürecine yönlendirilmesini sağlayan Depozito Yönetim Sistemi'nin tüketiciye dönük yapısıdır. DOA, “Depozitosu Olan Ambalajlar” ifadesini temsil eder.
DOA Depozito Sistemi Nasıl Çalışır?
Depozito Yönetim Sistemi, ürünün piyasaya sürülmesinden kullanılmış ambalajın geri kazanıma yönlendirilmesine kadar uzanan bir süreçtir. Sistemde ürün ve barkod kayıtları gerçekleştirilir, depozito kapsamındaki ürün piyasaya sunulur ve tüketici ürünü kullandıktan sonra ambalajını yetkilendirilmiş iade noktalarına teslim edebilir.
İade edilen ambalaj sistem tarafından doğrulandığında depozito bedelinin tüketiciye geri ödenmesi süreci başlar. Toplanan ambalajlar ise geri kazanım zincirine yönlendirilir.
Pratik olarak bir tüketici, üzerinde DOA işareti bulunan kapsam dahilindeki içecek ambalajını tüketim sonrasında çöpe atmak yerine uygun bir depozito iade noktasına götürerek sisteme dahil edebilir.
Hangi Ambalajlar DOA Kapsamındadır?
DOA işareti, ambalajın Depozito Yönetim Sistemi kapsamında olduğunu anlamada tüketici için temel göstergelerden biridir. Resmi DBYS kaynaklarında sistem kapsamında belirlenen kriterleri karşılayan tek kullanımlık içecek ambalajları yer almaktadır. PET, cam ve alüminyum malzemeden üretilen belirli içecek ambalajları kapsam dahilindedir.
Bu nedenle tüketicilerin ambalajı iade etmeden önce ürünün depozito sistemi kapsamında olup olmadığını kontrol etmesi önemlidir. Her ambalajın otomatik olarak DOA kapsamında olduğu varsayılmamalıdır.
DOA İşaretli Ambalajlar Nereye İade Edilir?
Tüketiciler, DOA işaretli uygun ambalajları yetkilendirilmiş depozito iade noktalarına götürebilir. Resmi tüketici bilgilendirmesine göre en yakın iade noktası DOA mobil uygulaması veya sistemin internet sitesi üzerinden bulunabilir.
İade işleminin ardından ambalajın doğrulanmasıyla depozito bedeli tüketiciye geri kazandırılır. Resmi DOA bilgilendirmesinde depozito bedelinin dijital cüzdana aktarılmasına ilişkin süreç de açıklanmaktadır.
Bu yapı, vatandaş açısından “ambalajı ayrı biriktir, uygun noktaya iade et ve depozito bedelini geri al” şeklinde basit bir kullanıcı yolculuğu oluşturur.
Depozito Yönetim Sistemi Belediyelere Ne Sağlar?
Depozito sistemi yalnızca tüketicileri ilgilendiren bir iade mekanizması değildir. Ambalajların diğer atıklardan ayrı toplanarak geri kazanıma yönlendirilmesi, yerel atık yönetimi açısından da önem taşır.
DBYS'nin resmi soru ve cevaplarında sistemin geri dönüşümü desteklemesinin yanı sıra yerel yönetimlerin atık bertaraf maliyetlerinin azaltılmasına katkı sağlayabileceği belirtilmektedir. Bu nedenle belediye birimleri açısından DOA, mevcut atık yönetimi ve geri kazanım süreçleriyle birlikte değerlendirilmesi gereken bir sistemdir.
Sık Sorulan Sorular
DOA nedir?
DOA, “Depozitosu Olan Ambalajlar” ifadesidir ve Depozito Yönetim Sistemi kapsamındaki uygun ambalajların tüketici tarafından ayırt edilmesine yardımcı olur.
DOA işaretli ambalajları nereye iade edebilirim?
Uygun ambalajlar yetkilendirilmiş depozito iade noktalarına teslim edilebilir. En yakın noktalar DOA mobil uygulaması veya sistemin internet sitesi üzerinden bulunabilir.
Depozito bedeli nasıl geri alınır?
Ambalaj uygun iade noktasında doğrulandıktan sonra sistemde belirlenen yöntemlerle depozito bedelinin tüketiciye geri ödenmesi sağlanır.
Kaynaklar
[1] Depozito Yönetim Sistemi - DBYS: https://dbys.gov.tr/
[2] Depozito Yönetim Sistemi Nasıl Çalışır? - DBYS: https://dbys.gov.tr/nasil-calisir
[3] Depozito Yönetim Sistemi Kapsamındaki Ürünler - DBYS: https://cdn.dbys.gov.tr/kapsamdaki-urunler
[4] Tüketiciler - DBYS: https://dbys.gov.tr/kimler-icin-tuketiciler
[5] Genel Soru ve Cevaplar - DBYS:https://www.dbys.gov.tr/yardim-merkezi-sss-kategoriler/genel-soru-ve-cevaplar