Atık kelimesi, günümüzde kendisini yenileyen bir kavram artık.Önceden atıklara çöp olarak bakanlar artık bunun doğadan çalınan bir sermaye olduğunu kabul etmeye başladı.Geri dönüştürülebilir olup da dönüştürülmeyen her atık, aslında doğadan çalınan bir servettir.
Peki Sıfır Atık sloganın bu kadar popüler olması ve geri dönüşüme yapılan yatırımlar ne durumda? Gerçekten atıklar geri dönüştürülüyor mu?
Dünya Bankası verilerine göre her sene 2.12 milyar ton atık ortaya çıkıyor ve bu rakamın 2100’de üçe katlanacağı ön görülüyor.…Bununla birlikte yapılan bir araştırmaya göre Paris Anlaşması’nın küresel ısınmayı 1,5 ila 2 dereceyle sınırlandırma hedefi kapsamında bundan sonraki dönemde her yıl yaklaşık 2 milyar ton emisyon azaltımına ihtiyaç duyuluyor.Tabiki bir gr atığın karşılığı bir birim emisyon olmayabilir.Fakat buna rağmen üretilen atıkların büyük bir kısmının geri dönüştürülmesi halinde ciddi oranda emisyon azaltımı gerçekleşecektir.
Atıklar Geri Dönüşürse Ne Olur?
Türkiye’de yıllık ortalama 32 milyon ton atık oluşmaktadır.Bu atıkların yüzde 15–20’si geri dönüşüme katılıyor ve bu geri dönüşümden 5 milyar dolar ciro elde ediliyor. Atıkların ham madde olarak değerlendirilmesi ile hurda kağıdın tekrar kağıt imalatında kullanılması hava kirliliğini yüzde 74–94, su kirliliğini yüzde 35 ve su kullanımını yüzde 45 azaltmaktadır.Atıkların artık çöp olarak değil tekrar işlenebilir hammadde olarak görülmesi bir yandan üretim maliyetlerini azaltırken bir yandan su gibi doğal kaynakların daha az kullanılmasına neden oluyor.
Dr. Sinan Can’ın görüşüne göre Ülkemizde toprağa gömülmekte olan geri dönüştürülebilir atıkların değeri 15 milyar TL’nin üzerindedir.Yani biz her yıl yaklaşık 15 milyar TL toprağa gömmekteyiz.
Atıkların geri dönüşüm oranlarına dünya geneli çerçevesinden bakarsak ilk sırada %66.1’lik oranla dünyanın en yüksek geri dönüşüm oranına sahip ülkesi, Almanyadır. Dünyanın en çok geri dönüşüm oranlarına sahip ülkeleri, Almanya’nın ardından; %60.6 ile Singapur, %60.2 ile Galler, %59 ile Güney Kore ve %55.9 ile Avusturya…
Bu ülkeleri sayarken Gallere ayrıca bir parantez açmamız gerekmektedir.Çünkü Galler Geri DÖNÜŞÜMDE hedeflediği plana hızla yaklaşan bir ülke konumundadır. Galler, 2018 yılında %52,2 geri dönüşüm oranına sahip küçük bir ülkediydi. Ülke, 2025 yılına kadar %70 geri dönüşüm oranı hedefi koymuştur. 2019/2020 yılında %64 oranına ulaşmışlar ve bu alanda ne kadar ciddi olduklarını göstermişlerdir.
Geri Dönüşüm artık bir piyasaya dönmüş durumda.Sizce Geri Dönüşüm Sektörü ne kadar büyük bir değere sahip olabilir?
Uluslararası geri dönüşüm endüstrisi yaklaşık 200 milyar dolarlık bir değere sahip. Geri dönüşüm için atıkları ayrıştırmak dahil, endüstride yaklaşık 15 milyon insan istihdam ediliyor. Sadece Amerika’da1.1 milyon insan bu sektörde çalışıyor. Atık geri dönüşüm hizmetleri pazar değerinin 2024’te 376 milyara ulaşması bekleniyor.
Yukarıda verilen verilere bakılacak olursa; geri dönüşüm birçok şeyi içinde barındıran bir sektör.Bu sektör hem istihdam yaratırken hem de tekrar kullanılabilir ürünlere daha ucuz hammade sağlamaktadır.Yani bir kutunun geri dönüşümden sonra tekrar kullanılması örneğini verirsek x2 hatta x3 kullanım değeri demektir.Tüm bunların yanısıra tabiki en önemlisi geleceğe bir dünya bırakmatır.